Təkamül nəzəriyyəsinin, digər bütün sahələrdə olduğu kimi quşların təkamülü mövzusundakı iddiaları da ziddiyyətlərlə doludur. Təkamül nəzəriyyəsinin müdafiəçiləri tədqiqat və tapıntılarının nəticələrinə görə deyil, bəzi fərziyyələr və ön qəbullar istiqamətində iddialar irəli sürür. Təkamül nəzəriyyəsinin məntiqsizlikləri, ziddiyyətləri bir çox kitabımızda elmi dəlilləriylə təqdim edilmiş, iddialarının etibarsızlığı təkamülçülərin öz etiraflarıyla gözlər önünə sərilmişdir (Ətraflı məlumat üçün baxın. Həyatın gerçək mənşəyi, təkamül yalanı, 20 sualda təkamül nəzəriyyəsinin çöküşü, Harun Yəhya). Bu səbəbdən, bu kitabda sadəcə quşların, müxtəlif fiziki xüsusiyyətləri və səs təqlidi qabiliyyətləri ilə təkamül iddiaları əleyhinə necə dəlil meydana gətirdikləri mövzusuna toxunacağıq.
Darvin, növlərin müxtəlifliyini açıqlamaq üçün xəyali bir soy ağacı çəkmiş, bütün canlıların ortaq bir atadan gəldiklərini və bir-birlərindən törəyərək növlərə ayırıldıqlarını irəli sürmüşdü. Ancaq, təkamül nəzəriyyəsinin onurğa sütunu olduğu iddia edilən bu xəyali həyat ağacı, istər paleontologiya sahəsindəki, istərsə də molekulyar səviyyədəki tapıntılar nəticəsində alt-üst olmuşdur.
◉ cü hu xəyali soy ağacını bir çox baxımdan etibarsız edən əhəmiyyətli nümunələrdən biri də təqlid və danışıq qabiliyyətinə sahib quşlardır.
![]() |
Darwin, türlerin çeşitliliğini açıklamak için hayali bir soy ağacı çizmiş, tüm canlıların ortak bir atadan geldiklerini ve birbirlerinden türeyerek çeşitlendiklerini öne sürmüştü. Ancak bugünkü bilimsel bulgular bu iddiaları yalanlamakta, canlıların ayrı birer tür olarak yaratıldıklarını göstermektedir |
![]() |
Amerikalı ve Brezilyalı bilim adamlarının sinek kuşları üzerinde yaptıkları araştırmalar da, kuş şarkılarının evrimleştiği yönündeki asılsız iddiaları çürüten deliller arasındadır. Hayali evrim ağacına göre birbirlerinden evrimsel açıdan uzak olduğu söylenen sinek kuşları, papağanlar ve diğer ötücü kuşlar, şaşırtıcı derecede benzer beyin yapılarına sahiptirler. Bu durum, söz konusu kuşların ortak bir atanın torunları değil, ortak bir tasarımın eserleri olduğunu göstermektedir. |
Təkamülçülərə görə quruluş və zehni bənzərliklər səbəbiylə, oxuyan sərçələr, tutuquşular və kolibrilərin ortaq bir atadan gəlmələri zəruridir. Ancaq bu quş kateqoriyaları təkamülçülərin fərz etdiyi soy ağacına görə bir-birindən çox fərqli qollarda yer alır və aralarında hər hansı bir qohumluq yoxdur. Üstəlik, belə bir ortaq ata, nə fosil qeydlərində tapılmış, nə də bu quş növlərinə yaxın digər növlərdə oxşar bir xüsusiyyətə rast gəlinmişdir. Bu səbəblə təkamülçülər, təkamül ağacına görə bir-birlərindən çox uzaq olan bu fərqli quş kateqoriyalarının nə cür çox mürəkkəb bir xüsusiyyət olan danışıq və səs təqlid etmə qabiliyyətinə sahib olduqları mövzusunda cavabsız qalırlar.
Aparılan tədqiqatlar isə, təkamülçüləri getdikcə çıxılmaz vəziyyətə salır. Məsələn, 1990-cı ildə kolibri olaraq bilinən Anna (Calypte anna) bir quş növü üzərində aparılan təcrübələrdə, erkəklərin bir-birlərinin ötüşlərini təqlid etdikləri təsbit edilmişdi. Bu vəziyyət, kolibrilərin mahnıları öyrənə bildiyini göstərən bir dəlil idi. Səs təqlidi edən quşlar üzərində aparılan tədqiqatlar nəticəsində elm adamları, mahnı oxuyan kolibrilərin beyinlərinin yeddi ayrı bölgəsinin aktiv hala gəldiyi nəticəsinə vardılar. Bu, oxuyan sərçələr və tutuquşulardakı quruluşla çox bənzəyirdi.
Kəşf edilən bu həqiqət, canlılar arasındakı saxta təkamüllü mərhələlər baxımından çox böyük problemlər meydana gətirmişdir. Səsləndirmə edə bilən quş cinslərinin ötüşləri, genetik olaraq mövcud olmuş, sonradan öyrənilməmiş səsləri ehtiva edir. Ancaq bunların içindən sadəcə üç quş kateqoriyası –oxuyan sərçələr, tutuquşular və kolibrilər- yetkinlərindən mahnı öyrənmə və bunları doğru bir şəkildə təkrar etmə qabiliyyətinə sahibdir. Araşdırmanın redaktoru Duke Universiteti Tibb Mərkəzi neyrobioloqlarından olan Erich Jarvisə görə bu cür səsli öyrənmə şəkli, insanların danışmağı öyrənmə prosesinə çox bənzəyir. Bu tədqiqatın təəccüblü olması, səs öyrənmə (vocal learning) bacarığına sahib olan quşların, saxta təkamüllü sxemə görə çox fərqli uclarda olmalarından qaynaqlanır. Üstəlik, təkamülçülər tərəfindən bu quşların guya yaxın qohumları olduqları iddia edilən quşların heç biri bu cür oxşar mahnıları öyrənə bilmir.
![]() |
Dr. Erich Jarvis, Duke Üniversitesi |
Bu mövzu ilə əlaqədar iki təkamülçü ssenari var: Birincisi, bütün quşların zəruri beyin strukturlarına sahib olan ortaq bir atalarının olduğu və necə oldusa sadəcə müəyyən quş cinslərinin səsləri öyrənmə qabiliyyətini təkmilləşdirdiyidir. Digər cinslərin isə bunu bacara bilmədikləri və zamanla bu qabiliyyətlərini itirdikləri şəklindədir. Ancaq bir çox təkamülçüyə görə belə, bu ssenari etibar ediləcək növdən deyil. Məşhur neyrobioloq Erich Jarvisə görə, quşlarda və məməlilərdə bu xüsusiyyətin bir neçə dəfə itirilməsi və qazanılmasının qeyri-mümkün olduğu görünür.28 Jarvis, əgər bu cür inkişaf etməmiş beyin strukturları varsa, bunların niyə sürünənlərdə və dinozavrlarda da olmadığını soruşur.29
Təkamülçülərin qarşıya qoyduğu ikinci ssenari isə, bu üç cinsin beyinlərindəki öyrənmə strukturlarının bir-birlərindən müstəqil olaraq təkamülləşməsidir. Heç bir elmi əsası olmayan bu iddia, quşlardakı bu qabiliyyətin necə ortaya çıxdığı, nəsildən-nəsilə necə keçdiyi, bu qabiliyyət üçün zəruri fizioloji quruluşun necə meydana gəldiyi kimi ən fundamental sualları açıqlaya bilmir. Əlbəttə, təkamülçülərin biri üçün irəli sürə biləcəkləri uyğun bir açıqlama yoxkən, "üç quş növü ayrı-ayrı təkamülləşmişdir" demələrinin məqbul bir tərəfi yoxdur. Çünki təkamülün açıqlaya bilmədiyi bu hadisələr zəncirinin, təsadüflərin əsəri olaraq 3 ayrı canlıda, 3 ayrı proses içində reallaşması, digər bir sözlə, kor və şüursuz təsadüflərin 3 ayrı möcüzəvi bir müvəffəqiyyət əldə etməsi mümkün deyil.
![]() | ||
1. Seslendirmeyi öğrenmesi muhtemel olmayanlar | 2. Seslendirmeyi öğrenenler | 3. Seslendirmeyi öğrenemeyenler |
Sesleri taklit edebilme yeteneği gösteren üç kuş cinsi -papağanlar, sinek kuşları ve ötücü kuşlar- sözde evrimsel soy ağacına göre çok farklı kollarda bulunmaktadır ve aralarında hiçbir evrimsel bağ kurulamamaktadır. Görüldüğü gibi canlılar arasındaki benzerlikler evrime delil oluşturmaz. Bu çaba, bilim adına yapılan taraflı yorumlardan başka bir şey değildir. |
Elmin ortaya qoyduğu həqiqətlər, təkamülçülərin bu mövzudakı çarəsizliklərini də gözlər önünə sərir. Erich Jarvis, əldə edilən elmi tapıntılar qarşısında düşdüyü vəziyyəti belə dilə gətirir:
![]() |
Erich Jarvis yaptığı araştırmalar sonucunda kademeli evrim kavramının geçersiz bir iddia olduğu sonucuna varmıştır. |
... quşlar bizim dəbdən düşmüş təkamül anlayışlarını ... təkrar düşünməyimiz üçün bizə meydan oxuyur. Təhsilimiz boyunca bizə bu mərhələli təkamül anlayışı aşılandı... Bizə onurğalıların soxulcana bənzər canlılardan yaranıb balığa, amfibiyalara, sürünənlərə, quşlara, məməlilərə və digərlərinə təkamülləşdiyi və yaşayan onurğalıların bu vücud planı və beyin tutumundakı mərhələləri təmsil etdiyi deyildi. Və məməlilərin bir dəfə meydana gəldikdən sonra bunların primatlara və sonra iyerarxiyanın sonunda olan insanlara təkamülləşdiyi deyildi. Lakin onurğalıların soy ağacında bir-birlərindən geri və ya irəli olduqları istiqamətindəki düşüncə qətiyyən səhvdir.30
Təkamülçülərin bel bağladıqları soy ağacı, canlılar arasında qurulmaq istənən məcburi bir bağdır. Canlılar arasındakı bənzərliklər təməl alınaraq çəkilən bu ağac, həqiqətdə heç bir elmi zəminə əsaslanmır. Bunun qaçınılmaz bir nəticəsi olaraq bu saxta təkamüllü soy ağacı, ziddiyyətlərlə doludur. Bu ziddiyyətlərə bir nümunəni də səs təqlidi edən quşlar meydana gətirir. Bu soy ağacına görə çox fərqli qollarda olan üç canlı növü, çox mürəkkəb bir xüsusiyyətə malikdir və üçündə də beyinlərinin eyni yeddi bölgəsi səsləndirmənin öyrənilməsində təsirlidir. Görüldüyü kimi, canlılar arasındakı bənzərliklər təkamülə dəlil meydana gətirməz. Bu səy, elm adına edilən şərhlərdən başqa bir şey deyil.
![]() |
Yirmi üç kuş cinsinden şarkı öğrenme yeteneğine sahip olan üçünün (papağan, ötücü kuşlar ve sinek kuşu) evrimcilerin hayali akrabalık ilişkilerine göre birbirlerinden çok uzaklarda bulunmaları evrimci senaryoları çürütmektedir. Evrim teorisinin iddiasına göre, bu kuşların seslendirmeyi öğrenmek için gereken özelliklere, birbirlerinden bağımsız olarak tıpatıp aynı şekilde sahip olmuşlardır. Ancak, tesadüflerin böylesine kompleks yetenekleri, değil üç farklı kuş türüne, tek bir türe bile kazandırmış olduğunu düşünmek bile tamamen akıldışıdır. |
![]() |
Onlar, üstlerinde dizi dizi kanat açıp kapayarak uçan kuşları görmüyorlar mı? İşte Rabbiniz olan Allah budur. O'ndan başka İlah yoktur. Herşeyin Yaratıcısı'dır, öyleyse O'na kulluk edin. O, herşeyin üstünde bir vekildir. |
Canlıların ortaq bir atadan gəldikləri iddiası sübut edilmək istənilirsə, buna dəlil olaraq canlılar arasındakı bənzərliklərdən istifadə edilməsi yetərli deyil. Bu iddianı sübut etmək üçün bir mexanizmin ortaya qoyulması daha doğru olacaq. Halbuki, belə bir mexanizm hələ ortaya qoyulmamışdır. Məsələn, yarasaların ulu ataları olan siçan və ya bir növ meymunun qolu hansı mexanizmlər çərçivəsində və necə qanada çevrilmişdir? Ya da it bənzəri bir heyvanın ayaqları hansı mexanizmlə, necə olur ki, balina üzgəcinə çevrilmişdir? Təkamül nəzəriyyəsinə görə bunu reallaşdırmalı olan iki mexanizm təbii seleksiya və mutasiyadır. Ancaq bu iki mexanizm, müəyyən bir təkamül müddəti içindəki ara keçid mərhələlər canlıya fayda təmin edirsə, məna daşıyar. Halbuki bəhs etdiyimiz orqanların əskik formaları canlılara bir fayda təmin etməz, əksinə onları şikəst hala gətirərək əlverişsizliyə səbəb olarlar. Bu səbəbdən, canlıların kompleks orqanlarını meydana gətirə biləcək, bu orqanlara qarşılıq gələn genetik məlumatı çıxaracaq bir təbiət mexanizmi yoxdur.
![]() |
Canlılar Arasındakİ Benzerlikler, Ortak Atadan Geldiklerini Göstermez |
Evrimciler iddialarına delil olarak sıklıkla canlılar arasındaki benzerlikleri kullanmaktadırlar. Örneğin bir insanın kolu, bir balinanın yüzgeci ve bir yarasanın kanadındaki kemikler aynı görevi görmektedirler. Evrimcilere göre bu, sözkonusu canlıların aynı kökenden geldiklerini ispat etmektedir. Ancak bu hatalı bir düşüncedir. Sözkonusu benzerlik tüm canlıların ortak bir plana göre dizayn edilmiş olduklarının delilidir. Bir Yaratıcı'nın tüm canlıları benzer bir plan çerçevesinde yaratmış olduğu, tüm canlıların ihtiyaçlarına göre biçimlendirilmiş olduğu doğada gözlemlediğimiz açık bir gerçektir. Nitekim bilimsel kanıtları incelediğimizde, bu açıklamanın, yani "ortak tasarım" açıklamasının doğru olduğu ortaya çıkmaktadır. |
Təbiətdə bir çox canlının orqanları bir-birinə bənzəyir, ancaq təkamülçülər bunların ortaq atadan gəldiklərinə dair hər hansı bir iddia edə bilmirlər. Məsələn, osminoqların gözləri və insanların gözləri bir-birlərinə çox bənzəyir, ancaq bu orqanlar təkamülçülərə görə ortaq mənşədən gələn bənzər strukturlar (yəni "homoloq") deyildirlər. Həm milçəklərin, həm də quşların qanadları vardır, ancaq bunlar yenə homoloq olaraq xarakterizə edilmirlər. Təkamülçülərin böyük bənzərliklər daşıyan bu canlılar arasında təkamüllü qohumluq iddia edə bilməmələrinin səbəbi, fosil qeydlərinə və morfologiyaya görə çıxarılan təkamül ağaclarında bu canlıların bir-birlərindən çox uzaq düşmələridir. Təkamülçülər bu səbəblə, bu orqanları "homoloq" deyil, "analoq" (yəni aralarında ortaq mənşə olmamasına baxmayaraq bənzər) strukturlar olaraq təsvir edirlər. Ancaq bəzi bənzər strukturlar "analoq" ola bilirsə, niyə hamısı belə olmasın? Bu suala qarşı təkamülçülərin gətirə bildikləri əsaslı bir cavab yoxdur.
Bunu bir cavabla deyil, xəyali bir anlayış qarşıya qoyaraq ötürməyə çalışarlar. Anlayışın adı "paralel təkamül"dür. Paralel təkamül, bir-birləriylə təkamüllü əlaqə içində olmayan, ancaq zaman içində bənzər xüsusiyyətləri qazanmış olduğu iddia edilən canlılara və orqanlara ətf edilər. Məsələn, osminoqlar -onurğasız və bu səbəbdən təkamülçülərə görə ibtidai canlılar olmalarına baxmayaraq- inkişaf etmiş məməli it qədər ağıllıdırlar. Burada "zəka" amilinin, bir-birindən ayrı-ayrı inkişaf etdiyi iddia edilir və bu xəyali fakt təkamülçülər tərəfindən "paralel təkamül" olaraq xarakterizə edilir. Halbuki, əslində osminoqlar, təkamülə görə ibtidai canlılar olmaları səbəbiylə zəka səviyyələri çox aşağı canlılar olmalı idilər. Bir başqa nümunə isə uçmaq bacarığıdır. Bəzi məməlilərin, milçəklərin, quşların və soyu tükənmiş sürünənlərin qanadları vardır; yəni uçma ən az 4 dəfə ayrı-ayrı canlı qollarında təkamüllə ortaya çıxmışdır. Yaxşı, görəsən niyə bu canlı qrupları ayrı-ayrı təkamül yollarından eyni nəticəyə gəlmişlər? Bu tamamilə ayrı canlı qruplarının təsadüfi təkamül prosesi içində eyni orqan quruluşlarına çatmaları mümkündür? Niyə təsadüflər hər dəfə eyni "ortaq dizayn"ı izləyəcəklər? Bütün bu suallar təsadüf açıqlamasının axmaq olduğunu və canlılardakı ortaq dizaynın, ancaq ortaq bir dizaynerin varlığıyla, yəni Allahın yaratmasıyla açıqlana biləcəyini göstərir.
![]() |
Bugün evrimciler bile, aralarında hiçbir evrimsel ilişki kuramadıkları farklı canlı gruplarında beş parmaklılık özelliği olduğunu kabul etmektedirler. Bir kurbağanın, kertenkelenin, sincabın ya da maymunun el ve ayakları beş parmaklıdır. Hatta kuşların ve yarasaların kemik yapıları da bu temel tasarıma uygundur. Görüldüğü gibi canlılar arasındaki benzerlikler evrime değil, ortak tasarımla yaratılışa delil oluşturmaktadır. |
Təkamül nəzəriyyəsinin canlılardakı bənzər quruluşlar mövzusundakı iddialarını çürüdən ən əhəmiyyətli dəlillər isə, molekulyar biologiyadan gəlir.
Canlıların orqanlarını kodlaşdıran genlərin quruluşu açılmazdan əvvəl, bənzər orqanların ortaq bir atadan gəldiyi iddiası təkamülçülər tərəfindən məqbul göstərilirdi. Ancaq genlər haqqındakı məlumatlar artdıqca, bənzər orqanları kodlaşdıran genlər müqayisə edilməyə başlandı və bu orqanların çox vaxt çox fərqli genlər tərəfindən nəzarət edildiyi ortaya çıxdı. Bu, ortaq ata iddiasına öldürücü bir zərbə idi.
Bu zərbənin əhəmiyyətli bir nümunəsi, quruda yaşayan onurğalıların hamısında rast gəlinən "beş barmaqlı" (pentadactyl) əl quruluşu haqqında ortaya çıxan həqiqətərdir.
Bir qurbağanın, kərtənkələnin, sincabın yaxud meymunun əl və ayaqları beş barmaqlıdır. Hətta quşların və yarasaların sümük quruluşları da bu təməl dizayna uyğundur. Təkamülçülər isə bütün bu canlıların tək bir ortaq atadan gəldiyini iddia edirlər və beş barmaqlılıq faktını da uzun zaman buna dəlil saymışlar.
Halbuki bu gün təkamülçülər belə, aralarında heç bir təkamüllü əlaqə qura bilmədikləri fərqli canlı qruplarında beş barmaqlılıq xüsusiyyəti olduğunu qəbul edirlər. Məsələn, təkamülçü bioloq M. Coates, 1991- 1996-cı illərində nəşr etdiyi iki ayrı elmi məqaləylə, beş barmaqlılıq (pentadactyl) faktının, bir-birindən müstəqil olaraq iki ayrı vaxtlarda ortaya çıxdığını ifadə edir. Coatesə görə, beş barmaqlı quruluş, həm anthracosaurlarda, həm də amfibiyalarda bir-birindən müstəqil olaraq ortaya çıxmışdır.31 Bu tapıntı, beş barmaqlılıq faktının "ortaq ata" fərziyyəsinə dəlil meydana gətirə bilməyəcəyinin bir göstəricisidir.
Beş barmaqlılıq homologiyası mövzusundakı təkamül iddiasına əsl zərbə isə, başda ifadə etdiyimiz kimi molekulyar biologiyadan gəlmişdir. Təkamülçü nəşrlərdə uzun zaman müdafiə olunan "beş barmaqlılıq homologiyası" fərziyyəsi, bu barmaq quruluşuna sahib (pentadactyl) olan fərqli canlılarda, barmaq strukturlarının çox fərqli genlər tərəfindən nəzarət edildiyi aydın olduğunda çökmüşdür. Təkamülçü bioloq William Fix, bunu belə izah edir:
Təkamül mövzusunda homologiya fikrinə tez-tez müraciət edən köhnə dərs kitablarında, fərqli heyvanların skeletlərindəki ayaqların quruluşu üzərində xüsusilə dayanılırdı. Bu səbəbdən, bir insanın qolunda, bir quşun qanadlarında və bir yarasanın üzgəclərində olan pentadactyl (beş barmaqlı) quruluş, bu canlıların ortaq bir atadan gəldiklərinə dəlil sayılırdı. Əgər bu fərqli quruluşlar, mutasiyalar və təbii seleksiya tərəfindən zamanla dəyişdirilmiş eyni gen-kompleksi tərəfindən idarə olunsaydılar, bu nəzəriyyənin də bir mənası olacaqdı. Amma çox təəssüf ki, vəziyyət belə deyil. Homoloq orqanların, fərqli növlərdə tamamilə fərqli genlər tərəfindən idarə olunduğu artıq bilinir. Ortaq bir atadan gələn bənzər genlər üzərinə qurulmuş olan homologiya anlayışı çökmüş vəziyyətdədir. 32
![]() |
Təkamülçülər genetik bənzərliklərin təkamüllü qohumluqdan qaynaqlandığını irəli sürərlər. Ancaq bu mövzu bütünlüklə araşdırıldığında "biokimyəvi bənzərliklərin" təkamül nəzəriyyəsini dəstəkləmək bir tərəfə, təkamül iddialarının onurğa sütununu meydana gətirən saxta təkamül soy ağacını etibarsız etdiyi aydın olmuşdur. (Ətraflı məlumat üçün baxın. DNT-dəki yaradılış möcüzəsi, Harun Yəhya)
Molekulyar müqayisələrin təkamül nəzəriyyəsi lehinə deyil, əleyhinə nəticələr verdiyi, 1999-cu ildə “Science” jurnalında nəşr olunan "Is It Time to Uproot the Tree of Life?" (Həyat ağacını sökmə zamanıdır?) başlıqlı bir məqalədə ifadə edilmişdir. Elizabeth Pennisi imzalı məqalədə, darvinist bioloqların "təkamül ağacını" işıqlandırmaq üçün icra etdikləri genetik analiz və müqayisələrin tam əksinə nəticə verdiyi ifadə edilmiş, "yeni məlumatların təkamül cədvəlini qaraltdığı" ifadə edilmişdir:
Bir il əvvəl, bir düjündən çox mikroorqanizmin yeni sıralanmış genomlarını araşdıran bioloqlar, bu məlumatların həyatın erkən zamanlarının tarixi haqqındakı qəbul edilmiş cizgiləri dəstəkləyəcəyini ümid etmişdilər. Amma gördükləri şey onları çaşbaş saldı. O an mövcud olan genomların müqayisə edilməsi, nəinki həyatın böyük qruplarının necə ortaya çıxdığına dair cədvəli aydınlatdı, onu daha da qarışıq hala gətirdi. Və indi, əldə olan 8 yeni mikrobial düzülmə ilə birlikdə, vəziyyət daha da qarışıq bir hal aldı...
Bir çox təkamülçü bioloq, həyatın başlanğıcını üç təməl aləmdə tapa biləcəklərini düşünürdülər... Tamamilə DNT düzülmələri, başqa cür genlərin müqayisə edilməsinin yolunu açdığında, tədqiqatçılar sadəcə bu ağaca daha çox təfərrüat əlavə edəcəklərini ümid edirdilər. Amma Claire Fraser, Rockville Marylanddakı The Institute for Genomic Researchın başçısı "heç bir şey həqiqətdən bu qədər uzaq ola bilməzdi" deyir. Əksinə, (genetik) müqayisələr, həm RNT ağacıyla, həm də bir-birləriylə ziddiyyət içində olan bir çox fərqli həyat ağacı versiyanı ortaya çıxardı.33
Qısacası, canlılar molekulyar səviyyədə araşdırıldıqca, təkamül nəzəriyyəsinin homologiya fərziyyələri bir-bir çökür. Amerikalı molekulyar bioloq Jonathan Wells, 2000-ci il çapı olan kitabında vəziyyəti belə yekunlaşdırır:
Fərqli molekullar üzərinə qurulan ağaclardakı uyğunsuzluqlar və molekulyar analizlər nəticəsində ortaya çıxan qəribə nəticələr, indi molekulyar filogenini böhrana sürümüş vəziyyətdədir. 34
Son illərdə quşların genetik quruluşu üzərinə aparılan tədqiqatlar da, təkamülçülərin genetik bənzərlik iddiasını tərsinə çevirir. Bunlardan biri, məşhur neyrobiyoloq Erich Jarvis və iş yoldaşlarının tapıntılarıdır. Jarvis və qrupu quşların səsləndirməni necə öyrəndiklərini anlaya bilmək üçün 30-dan çox kolibri növü olan Braziliyada, 12 kolibrinin beyinini araşdırdılar. Quş, mahnı oxuduğunda aktiv hala gələn genin hərəkətini araşdırarkən, "zenk" adı verilən bir genin bu quşların beyinlərinin yeddi ayrı mərkəzində aktiv olduğu təsbit edildi. Bu xüsusiyyətin yalnız kolibrilərdə deyil, tutuquşularda və oxuyan sərçələrdə də olduğu ortaya çıxdı.35
![]() |
Bu məlumatlar əsasında elm adamları, insan və quş beyinləri arasında daha çox müqayisə etməyə başladılar. Ancaq insanlarla şimpanzelər arasındakı genetik bənzərlikləri təkamülə dəlil kimi təqdim etmək istəyən təkamülçülər, özləri üçün əleyhinə dəlil meydana gətirən istiqamətlərdə iş görülməsindən narahat oldular. Çünki indiyə qədər bu mövzuda edilən müqayisələr, meymunla insanın ortaq atadan gəldiyi nağılını dəstəkləmək üçün edilən şərhlər idi. Quş və insanlar arasında genetik bir bənzərlik qurulması, təkamülçülərin bu günə qədər irəli sürdükləri saxta dəlilləri bir daha etibarsız etdi. Necə ki, özü də bir təkamülçü olan Erich Jarvis, təkamülçülərin baxış aspektindən qaynaqlanan və həqiqi araşdırmaları əngəlləyən bu doqmatik yanaşmanın, araşdırmalarını edərkən özü üçün əhəmiyyətli bir çətinlik meydana gətirdiyini belə ifadə edir:
İnsanlar və oxuyan sərçələr arasındakı əsl fərq, məməlilərin və quşların ümumi quruluş bənzərliyi xaricində, beyinin insanlarda quşlardan daha çox olmasıdır. Quşların beyinlərindəki səsləri təqlid edə bilmə quruluşları və insan beynindəki dil quruluşları arasındakı paralellik fərziyyəsini açıqlaya bilmək üçün əvvəlcə bunların beyinlərinin o qədər fərqli olduğunu iddia edən yüz illik doqmanı aşa bilməliyəm. 36
![]() |
Təkamülçülərin bu narahatlığının səbəbi, bir kolibri ilə insan arasında ortaq ola biləcək bir genin, homologiya anlayışı ilə ziddiyyət təşkil edərək təkamül əleyhinə dəlil meydana gətirməsidir. Bu səbəblə, bu mövzudakı bir məlumatın ortaya çıxması mövzusunda istəksiz davranırlar. Halbuki, bu sahədə ediləcək araşdırmaların əsaslandırıcı olacağından Jarvis belə danışır:
Kolibri qədər insanlardan uzaq görünən bir canlı üzərində aparılan bu cür genetik təcrübələr bizim insan dilini anlamağımıza köməkçi olur... Bu DNT parçalarında danışan quşların beyinlərindən alınan genlərin 70-80%-ində insanlar və məməlilər ilə ortaq bənzərlik göstərən cəhətlərin olduğunu tapırıq. 37
Darvinistlərin təkamül nəzəriyyəsiylə əlaqədar fəaliyyətləri, işlərinə yaraya biləcəyini düşündükləri məlumatları bəzi media orqanlarının dəstəyi ilə təkamül dəlili kimi təqdim etməkdən başqa bir şey deyil. Hər sahədə olduğu kimi genetik bənzərliklər mövzusunda da yanlış məlumatlar verir, öz əleyhlərinə gördükləri məlumatları gündəmə gətirməməyə çalışır, qəsdli istiqamətləndirmələr edirlər. Molekulyar səviyyədə aparılan tədqiqatlar tərəfsiz olaraq qiymətləndirildiyində isə ortaya çıxan gerçək çox açıqdır: Heç bir orqanizm bir başqasının "atası" deyil, digərindən daha "primitiv" yaxud "inkişaf etmiş" də deyil. Bütün canlıları Allah ayrı-ayrı ən əskiksiz şəkildə, bir-birindən qüsursuz sistemlərlə birlikdə yaratmışdır.
![]() |
Doğrusu Biz dağlara boyun eğdirdik, akşam ve sabah kendisiyle birlikte (Allah'ı) tesbih ederlerdi. Ve toplanıp gelen kuşları da. Hepsi onunla (Allah'ı tesbih etmede uyum içinde) yönelip-dönmekte olanlar idi. |
Allah bu həqiqəti Quranda belə bildirir:
O, Xaliq, yoxdan Yaradan, Surətverən Allahdır. Ən gözəl adlar yalnız Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə olanların hamısı Onun şəninə təriflər deyir. O, Qüdrətlidir, Müdrikdir. (Həşr surəsi, 24)
Bilindiyi kimi, bir çox təkamülçü, şimpanzelərin insanlarla olan saxta qohumluq bağlarına dəlil təqdim edə bilmək məqsədiylə, şimpanzelərlə insanlar arasındakı bənzərlikləri təsbit etməyə çalışırlar. Ancaq şimpanzelərin dil və düşünmə qabiliyyətləri üzərində aparılan araşdırmalar, onların çox sadə bir işarə dili istifadə etdiklərini ortaya çıxarmışdır. Beləcə, təkamülçülərin meymunları danışmağı öyrənmə baxımından ən əlverişli heyvan olaraq göstərmə istiqamətindəki işləri isə xəyal qırıqlığı ilə nəticələnmişdir. Bu vəziyyət, şimpanzelər və insanlar arasında, təkamülçülərin xəyal etdiyi kimi bir əlaqə olmadığını bir daha gözlər önünə sərmişdir.
![]() |
Harcanan onca zaman ve emeğe karşın şempanzeleri konuşturma çabaları sonuçsuz kalmıştır. Papağanların yetenekleri ile kıyaslandığında şempanzelerin çıkardıkları sesler son derece basit kalmaktadır. Ancak yine de hiçbir gazetede insan ve papağanın evrimsel yönden akraba olduğu söylenmez. Bu durum evrimcilerin taraflı bir yorum içerisinde olduklarını gösteren örneklerden biridir. |
Sərf edilən o qədər zaman və əməyə qarşı nəticəsiz qalan şimpanzeləri danışdırma səyləri nə qədər yalnış bir yanaşma içində olduqlarını göstərsə də, mətbuatda bu işlər təhrif edilərək təqdim edilir. Bunun son nümunələrindən biri Respublika Elm Texniki jurnalının 25 yanvar 2003 tarixli sayında "Şimpanze danışa bilirmi?" başlıqlı yazısı olmuşdur. Bu yazıda BBC online saytında yerləşən bir xəbərə əsaslanaraq, "Kanzi" adlı şimpanzeyə danışmaq öyrədildiyi irəli sürülürdü. Ancaq şimpanzenin çıxardığı səslərin "danışıq" qabiliyyətiylə bir əlaqəsi yox idi.
![]() |
Basında yer alan haberlerde "Kanzi" isimli bir şempanzeye konuşma öğretildiği ileri sürülüyordu. Ancak şempanzenin çıkardığı söylenen seslerin "konuşma" yeteneğiyle bir ilgisi bulunmadığı ortaya çıkmıştır. |
Jared Taglialatela və Suya Savage-Rumbaugh adlı təkamülçü tədqiqatçılar, Kanzi adı verilən şimpanzenin bəzi davranışlar və obyektlər üçün fərqli səslər çıxardığını; "banan", "üzüm", "meyvə şirəsi" və "bəli" mənasını verən bu səsləri, fərqli məzmunlarda istifadə etməsinə baxmayaraq "bəli" sözünü heç bir şərtdə dəyişdirmədiyini iddia edirlər. Eyni tədqiqatçılar, şimpanzenin bunu özünün öyrəndiyini irəli sürürlər.
![]() |
Halbuki şimpanze danışa bilmir. İnsanların sahib olduğu "danışıq" qabiliyyəti, müəyyən səsləri çıxarmaqdan ibarət deyil; anlayışların adlandırılması, qrammatika qaydalarına uyğun cümlələr qurulması kimi heç bir heyvan tərəfindən bacarılmayan və qaynağı da dil alimləri tərəfindən açıqlana bilməyən fövqəladə xüsusiyyətləri ehtiva edir. Kanzinin təkrarən istifadə etdiyi sözlərin isə "danışıq" olaraq qəbul edilə bilməyəcəyi açıqdır. Necə ki, eyni xəbərdə tənqidçilərin, səslərin dil olaraq təyin olunması üçün müəyyən bir söz sırasının lazım olduğunu söylədiyi ifadə edilir.
Bu nöqtədə təkamül nəzəriyyəsi adına bir ziddiyyət də ortaya çıxır; çünki səs çıxarma və təqlid etmə baxımından tutuquşuların ən az Kanzi qədər bacarıqlı olduğu qəti bir gerçəkdir. Hətta tutuquşuların qabiliyyətləri ilə müqayisə edildiyində şimpanzelərin çıxardıqları səslər çox sadədir. Ancaq yenə də heç bir qəzetdə insan və tutuquşunun təkamüllü qohum olduğu istiqamətində bir xəbərə rast gəlinməz.
Bu mövzuda uzun illər işləmiş elm adamlarının obyektiv şərhləri, Kanzi nümunəsində görülən iddiaların bir xəyaldan ibarət olduğunu ortaya qoyur. Məşhur dil alimi Philip Lieberman, şimpanzelərə dil öyrətmə təcrübələrinin məhkum olduğu müvəffəqiyyətsizliyi belə vurğulayır:
![]() |
1-Syrinx (kuş gırtlağı) |
17-ci əsrdən bu yana, heyvan pedaqoqları və tədqiqatçılar şimpanzelərə danışıq öyrətməyə çalışmalarına baxmayaraq, bunu bacara bilən heç bir şimpanze olmamışdır. Əslində, bir şimpanzenin səs meydana gətirmə anatomiyası təməl olaraq bizimkindən fərqlidir. Şimpanzelər, beyinlərinin zəruri dil manevrlərini planlayıb bacara bildiyini fərz etsək belə, yenə də insan danışığının boğuq bənzərini çıxaracaqlar. Bunu edə bilmək üçün isə bizim beyinimizə sahib olmaları lazımdır. 38
Görüldüyü kimi, bir qisim quşların səsləri təqlid edə bilmə qabiliyyəti, təkamülçülərin əhəmiyyətli iddialarından biri olan, "təkamüllü soy ağacı" iddiasını bir başqa baxımdan da mənasız edir. Çünki insanla fiziki olaraq heç bir bənzərlik daşımayan bir tutuquşunun danışıq kimi yüksək zəka tələb edən bir qabiliyyətə sahib olması, heç bir təkamüllü qəlibə uyğun gəlmir. Təkamülçülərə görə, saxta təkamüllü soy ağacında şimpanzelər insandan dərhal sonra yer almalıdırlar. Ancaq Allahın yaratdığı canlılardan biri olan danışan quşlar, göstərdikləri yüksək şüurla və səsləri təqlid etmə qabiliyyəti ilə təkamülçülərin bu iddialarını etibarsız edirlər.
Təkamül nəzəriyyəsinin müdafiəçiləri isə danışan quşların, nəzəriyyələri baxımından açıqlanması çox çətin bir mövzu olduğunun fərqindədirlər. Təkamülçülər üçün bu mövzunun çətinlik meydana gətirən bir başqa istiqaməti də quş zəkasının mənşəyi ilə əlaqədardır: Quşlar, əgər təkamülün qarşıya qoyduğu kimi primatlardan daha az inkişaf etmişlərsə, çox kiçik beyinə sahib olmalarına baxmayaraq, xəyali təkamül ağacında özlərindən daha irəli olduqları irəli sürülən primatların sahib olmadığı bu xüsusiyyəti birdən-birə necə qazanmışlar? Məsələn, bir qarğa növü olan "Mynah" quşları da insan danışığını təqlid edə bilirlər. Lakin primatlar bunu edə bilməzlər. Təkamülçülər bu mövzuya açıqlıq gətirməyə çalışarkən, primatların danışıqları təqlid etmə qabiliyyətlərinin olmadığını, qırtlaq quruluşlarındakı fərqliliyə bağlayarlar. Ancaq bu heç bir şəkildə yetərli bir açıqlama deyil. Quşların da qırtlaq quruluşları insana qətiyyən bənzəməz, ancaq Allahın onlara verdiyi qabiliyyət sayəsində, insan danışıqlarını rahatlıqla təqlid edə bilərlər. Təkamülçülərin bu iddiasının etibarsızlığını Cambridge Universiteti zooloqlarından və sahəsində tanınmış bir nüfuz sahibi olan W. H. Thorpe bu şəkildə ifadə edir:
![]() |
Evrimcilere göre, sözde evrimsel soy ağacında şempanzeler insanın hemen arkasında yer almalıdır. Ancak insanla fiziksel olarak hiçbir benzerlik taşımayan bir papağanın konuşma gibi yüksek zeka gerektiren benzer bir yeteneğe sahip olması, hiçbir evrimsel kalıba uymamaktadır. |
Burada deyilə biləcək tək şey, insan danışığını təqlid etmə mövzusunda quşların səsləndirmə orqanlarının çox açıq bir şəkildə şimpanze yaxud qorilladan daha az uyğun olduğudur. Məncə ... əgər bir quş qırtlağını (syrinx) indiyə qədər onu ilk dəfə görən bir qırtlaq mütəxəssisinə göstərsəniz və ona "Belə bir qırtlağa sahib canlı necə danışa bilər?" deyə soruşsanız, buna: "Qəti olaraq qeyri-mümkündür" deyə cavab verəcək. 39
Görüldüyü kimi, Allahın bir qisim quşlara verdiyi bu qabiliyyət, təkamülçü şərhləri etibarsız edən əhəmiyyətli nümunələrdəndir. Qırtlaq quruluşları nə qədər fərqli olursa olsun, Allah, bu quşları danışmağa əlverişli şəkildə yaratmışdır və bəhs edilən quşlar insanları heyrətə salacaq şəkildə dəqiq danışa bilirlər. Unutmamaq lazımdır ki, Rəbbimiz, bənzərsiz yaradan və dilədiyinə "nitqi verib danışdırandır." (Fussilət surəsi, 21)
![]() |
Yaratan, hiç yaratmayan gibi midir? Artık öğüt alıp-düşünmez misiniz? Eğer Allah'ın nimetini saymaya kalkışacak olursanız, onu bir genelleme yaparak bile sayamazsınız. |
Daha əvvəl də ifadə etdiyimiz kimi, təkamülçülər qurduqları ssenarini meymunlarla insanların ortaq atadan gəldikləri şəklində təyin etmişlər. Ancaq heç bir elmi dəlilə əsaslanmayan bu ön qəbul ziddiyyətlərlə doludur və saxta təkamül soy ağacını bir başqa baxımdan daha etibarsız edir. Təkamülçülər, insanın ən yaxın qohumunun şimpanzelər olduğu fərziyyəsiylə yola çıxdıqları üçün, şimpanzelərlə insan arasında davranış baxımından da bənzərliklər qurmağa çalışarlar. Beləliklə, zəka baxımından insana ən yaxın canlının şimpanze olduğu təəssüratını verməyə çalışarlar. Halbuki, şimpanzenin insandan sonra ən ağıllı canlı olduğu fikrini çürüdən bir çox canlı vardır.
Buna bir nümunə "Alex" adında boz Afrika tutuquşusunun yetişdiricisi olan professor Irene Pepperbergin təsbitləridir. Cisimlərlə oynamağın və danışmağın uzun zamanlar yalnız insanlara xas xüsusiyyətlər olduğu düşünülmüşdür. Pepperbergin bu mövzudakı müşahidələri belədir:
... uşaqlar sözləri 22 aylıq ikən birləşdirməyə başlayırlar... Bu səbəblə, yalnız "peçenye" və "süd" sözlərini tanımaqla deyil, eyni zamanda "süd istəyirəm" yaxud "daha çox peçenye" deyə bilirlər... Ayrıca, bu birləşdirmə davranışını oyuncaqlarıyla fiziki birləşdirmələr edərkən də istifadə edərlər. Beləcə, stəkanları düzüldükləri ölçülərə görə götürməyə başlayırlar və bunun kimi digər nümunələr də var. 40
![]() | ![]() |
![]() | ![]() |
Oxford Üniversitesi laboratuvarında incelenen Betty isimli bir karga, hiçbir yönlendirme olmaksızın bir metal çubuğu bir amaca hizmet edecek şekilde bükerek bir alet haline getirmiştir. Karga derin bir kabın dibinde bulunan yiyeceğe gagasıyla erişemeyince bir metal çubuğun ucunu büküp kanca haline getirmiştir. Betty, daha önce hiç karşılaşmadığı bir malzemenin boyu ve esnekliğiyle işe yarar olduğunu anlayabilmiştir. Esnek malzemeyi tam da amaca uygun şekilde bükmeyi başarmıştır. Bilim adamları küçücük beynine rağmen Betty'nin şempanzelerden daha ileri bir zeka seviyesi ortaya koyduğunu belirtmişlerdir. http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/2178920.stm |
Hadisələrlə səslər arasında əlaqə qurma qabiliyyətinin tutuquşularda da görülməsi Pepperbergin Amerika Elm İnkişaf etdirmə Dərnəyindəki bir yığıncaqda bu sözləri istifadə etməsinə səbəb olmuşdur:
Səsli və fiziki birləşdirmə davranışlarının eyni anda ortaya çıxması primatların beyinlərindəki bölgələrdən törəyən tək primatlara xas bir xüsusiyyət olaraq düşünülərdi. Bu xüsusiyyəti primatlardan çox uzaq olan heyvanlarda tapmaq həyəcan vericidir. 41
![]() |
Gökleri ve yeri bir örnek edinmeksizin yaratandır. O'nun nasıl bir çocuğu olabilir? O'nun bir eşi (zevcesi) yoktur. O, herşeyi yaratmıştır. O, herşeyi bilendir. |
Görüldüyü kimi, təkamülçülərin yalnız primatlara xas olduğunu irəli sürdükləri bir xüsusiyyətin, xəyali təkamül soy ağacında tamam ayrı bir qolda olan tutuquşularda da olması, təkamül baxımından böyük bir çıxılmaz vəziyyətdir. Tutuquşuların və digər bəzi quş cinslərinin bu cür kompleks bir beyin tutumuna sahib olması bütün təkamül sxemlərini etibarsız edir. Nə təkamülçülərin qarşıya qoyduğu kimi kiçikdən böyüyə doğru inkişaf edən beyin tutumları mövcuddur, nə də primatlar insanların atasıdır.
Üstəlik, təbiətdə ağıllı davranışlar göstərən bir çox növ vardır. Məsələn, qunduzlar axıntıya qarşı hidrodinamik baxımdan ideal ölçülərə sahib anbarlar meydana gətirərək evlər düzəldə bilir, termitlər xüsusi ventilyasiya kanallarına sahib nəhəng evlər inşa edə bilir, bal arıları həndəsə və riyaziyyat biliyinə əsaslanan pətəklər inşa edə bilirlər. Belə kompleks davranışlar reallaşdırmalarına baxmayaraq bütün bu canlılar kiçik beyinlərə sahibdirlər. Bu möcüzəvi davranışlara son bir nümunəni, Oxford Universiteti laboratoriyasında araşdırılan Betty adlı bir qarğanın etdikləri meydana gətirir.
![]() |
Şempanzelerle insanlar arasında sözde evrimsel bir bağ kurmak isteyen evrimciler kafataslarının büyüklüğünü bir ölçü olarak alırlar. Ancak evrimcilerin "beyin geliştikçe bilgi işleme kapasitesi ve hafıza depolaması da artmıştır" iddiası pek çok açıdan geçersizdir. Çünkü kuşların beyni insan beyni ile kıyaslandığında oldukça küçük olmasına rağmen, son derece kompleks işlemler gerçekleştirebilmektedir. |
Kafatası Ölçülerine Göre Canlılar Arasında Evrimsel Bir Bağ Kurmaya Çalışan Evrimciler, Bir Kez Daha Yanıldıklarını Görmüşlerdir: |
Bir kısım evrimciler, insanlarla maymunların ortak bir atadan geldiğini göstermek için beyin ölçülerini öne sürerler. İnsanlarda şempanzelere göre daha büyük beyin olmasını, daha zeki olmalarına bağlarlar ve zaman içerisinde beyin ölçüsünün evrimsel bir gelişim gösterdiğini ileri sürerler. Evrimcilerin bu iddiası, yani "beyin geliştikçe bilgi işleme kapasitesi ve hafıza depolaması da artmıştır" iddiası aslında birçok açıdan geçersizdir. Ancak sadece sesleri taklit eden kuşlar üzerinde yapılan incelemeler bile bu iddianın geçersizliğini ortaya koymaktadır. Örneğin kuşların beyni insan beyni ile kıyaslandığında son derece küçüktür. Ortalama 85 gram ağırlığında olan kuşların, beyin ağırlıkları 0.73-2.7 gram arasında değişir. Kuş beyni, memelilerin beyninden farklıdır, çünkü beyin korteksinde yer alan karmaşık kıvrımlar kuşlarda yoktur ve korteks memelilere kıyasla daha küçüktür. Ancak bazı kuşlar konuşma, ses taklidi, şarkı öğrenme, kavrama, görsel hafıza gibi son derece kompleks işlemleri gerçekleştirebilmektedirler. Dolayısıyla canlılarda, evrim teorisini destekleyecek doğrultuda, basitten komplekse giden bir beyin gelişimi söz konusu değildir. • http://www.earthlife.net/birds/nerves.html |
Betty heç bir istiqamətləndirmə olmadan metal çubuğu bir məqsədə xidmət edəcək şəkildə bükərək alət halına gətirmişdir. Qarğa dərin bir qabın dibində olan yeməyə dimdiyiylə çata bilməyincə, laboratoriyada öz tapdığı metal çubuğun ucunu büküb qarmaq halına salmışdır. Daha sonra metal çubuğu istifadə edərək yeməyi asanlıqla çölə çıxarmışdır. Burada elm adamlarını heyrətə salan əhəmiyyətli bir nöqtə vardır. Betty, daha əvvəl heç qarşılaşmadığı bir vəsaitin boyu və elastikliyiylə işə yarayan olduğunu anlaya bilmişdir. Elastik vəsaiti tam da məqsədə uyğun şəkildə bükməyi bacarmışdır. Bettyin bu müvəffəqiyyətinin təsadüf olub-olmadığını görmək istəyən elm adamları qarğanı test etdiklərində 10 sınaqdan 9-unda eyni müvəffəqiyyəti görmüşlər.
Elm adamları kiçik beyninə baxmayaraq, Bettyin şimpanzelərdən daha üstün bir zəka səviyyəsi ortaya qoyduğunu ifadə etmişlər. Darvinist ön mühakimlərini qoruyan BBC, mövzuyla əlaqədar olaraq "Betty ən yaxın qohumlarımızı utandırdı" şərhini etmişdir. Bir başqa sözlə, Betty, təkamülçülərin zəkanın mənşəyiylə əlaqədar qəbullarını alt-üst etmişdir. Bettyi araşdıran Oxfordlu elm adamı Alex Kacelnik bu şərhi etmişdir:
![]() |
O, Allah'tır, Kendisi'nden başka İlah yoktur. İlkte de, sonda da hamd O'nundur. Hüküm O'nundur ve O'na döndürüleceksiniz. |
Heyvanlar arasında ən ağıllı olanların primatlar olduqlarını düşünürük, çünki bizə ən yaxın növü onlar meydana gətirir. Ancaq bu heyvan (Betty) görmüş olduğumuz hər hansı bir primattan daha ağıllıdır. 42
Betty, "ağıllı" davranışlar sərgiləyən bir çox quşdan sadəcə biridir. Bu mövzuda elm dünyasında edilən daha çox sayda iş vardır. Bu açıq bir həqiqətdir ki, şimpanzelərin zəkasından danışan və sonra da bunu insanla şimpanzelər arasında bir qohumluq olduğu iddiasına dayaq kimi göstərən hər açıqlama səhvdir.
Heyvanların davranışlarının qaynağı nə olursa olsun, təkamül iddiaları bu xüsusiyyətlər qarşısında çarəsiz qalır. Bir çox quşun davranışları genetik quruluşlarında doğuşdan təyin olunmuşdur. Lakin belə bir vəziyyətdə bu davranışları quşların genlərinə kimin kodlaşdırdığı sualı ağıla gəlir. Təkamülçülərin bu davranışlara instinkt demələri bu sualı yenə cavabsız qoyur. Çünki bu davranışlar quşlara Allahın ilhamıdır və instinkt kimi nə olduğu naməlum anlayışlarla açıqlana bilməz. Bir neçə quş növündə görülən sonradan öyrənməyə əsaslanan davranışlar isə, təkamülçülərin instinkt deyib keçə bilmədikləri bir başqa çıxılmaz vəziyyətdir. Tutuquşular kimi danışmağı öyrənə bilən quşlarda müşahidə edilən heyrətamiz şüurlu davranışlar da, Allahın onlara ilhamıdır.
![]() |
65 Milyon Yıllık Papağan Çene Fosili |
Evrimcileri hayal kırıklığına uğratan önemli gelişmelerden biri de, bundan elli yıl kadar önce bulunan "papağan çenesi fosili"dir. 65 milyon yıl yaşında olduğu tespit edilen bu fosil, günümüz papağanlarının çenesi ile birebir aynı yapıdadır. Söz konusu fosil ilk bulunduğunda gereken ilgiyi görmemiş, ancak Berkeley Üniversitesinden Thomas Stidham adında bir araştırmacının, Berkeley Paleontoloji Müzesindeki fosil koleksiyonlarını incelemesiyle yeniden gündeme gelmiştir. Yapılan incelemede fosilin, bugüne kadar bulunan en eski papağan fosili olduğu, dinozorlarla aynı dönemde yaşadığı anlaşılmıştır. 13 milimetrelik fosilin röntgen çekimlerine göre, fosilin üzerinde bulunan "K" şeklindeki iz (kan damarları ve sinir yolları) günümüzdeki papağanlara ait özelliklerle aynıdır.* Thomas A. Stidham, "A lower jaw from a Cretaceous parrot", Nature, No: 396, 5 November 1998, ss. 29-30 |
28. http://www.dukemagazine.duke.edu/dukemag/issues/111201/brain.html.
29. http://www.dukemagazine.duke.edu/dukemag/issues/111201/brain.html.
30. http://www.dukemagazine.duke.edu/dukemag/issues/111201/brain.html.
31.William Fix, The Bone Peddlers: Selling Evolution, Macmillan Publishing Co., New York, 1984, s. 189.
32.Coates M. 1991. New palaeontological contributions to limb ontogeny and phylogeny. In: J. R. Hinchcliffe (ed.) Developmental Patterning of the Vertebrate Limb 325-337. New York: Plenum Press; Coates M. I. 1996. The Devonian tetrapod Acanthostega gunnari Jarvik: postcranial anatomy, basal tetrapod interrelationships and patterns of skeletal evolution. Transactions of the Royal Society of Edinburgh 87: 363-421
33.Elizabeth Pennisi, "Microbes, Immunity, and Diease: Is It Time to Uproot the Tree of Life?" Science, cilt 284, no. 5418, 21 May 1999, ss. 1305-1307.
34.Jonathan Wells, Icons of Evolution, Regnery Publishing, 2000, s. 51
35.http://www.icb.ufmg.br/~lbem/aulas/grad/tge/biodiv/birdslanguage.html
36.http://www.dukemagazine.duke.edu/dukemag/issues/111201/brain2.html.
37.http://www.dukemagazine.duke.edu/dukemag/issues/111201/brain.html.
37.http://www.dukemagazine.duke.edu/dukemag/issues/111201/brain.html.
38.Philip Lieberman, "Peak Capacity," The Sciences, cilt 37, Kasım-Aralık 1997, s. 27.
39.http://members.aol.com/rmallott2/origin.htm ; The Origin of Language:The General Problem, Cracow, 1986; Thorpe, W.H., "Animal vocalisation and communication. In Brain Mechanisms Underlying Speech and Language", Grune & Stratton, New York, 1967, ss. 1-12.
40.http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/sci_tech/2002/boston_2002/1821654.stm.
41.http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/sci_tech/2002/boston_2002/1821654.stm.
42.http://www.reuters.com/news_article.jhtml; jsessionid=ULR5HJFNPM2KICRBAEZSFEY?type=search&StoryID=1311577.